Actueel Nieuws over de Energietransitie & Duurzaamheid

Denk je erover na om een warmtepomp aan te schaffen? Dan heb je hier vast veel vragen over of bedenkingen bij. Wat veel mensen niet weten, is dat je huis meestal sneller geschikt is voor een warmtepomp dan je zou denken. Verbouwen en ingrijpende maatregelen zijn vaak niet eens nodig. Check onderstaande feiten en fabels en ontdek hoe het echt zit.

Een warmtepomp brengt je energierekening omlaag. Hij vervangt je cv-ketel (all-electric), of werkt hiermee samen (een hybride warmtepomp). Je gebruikt tijdens het verwarmen minder of geen gas meer dan bij verwarmen met een cv‑ketel, waardoor de CO₂‑uitstoot tijdens gebruik daalt.

Hoe energiezuiniger je huis wordt, hoe beter je energielabel. En een beter energielabel kan de waarde van je woning verhogen. Dat zijn zomaar wat feitjes, maar er bestaan ook veel fabels over een warmtepomp.

Fabel: er is veel ruimte nodig voor een warmtepomp

Afhankelijk van het type warmtepomp neemt deze meer of minder ruimte in beslag. Bij een hybride installatie bijvoorbeeld, wordt er een kleine binnenunit in de buurt van de cv-ketel binnen geplaatst. Deze binnenunit is ongeveer half zo groot als een cv-ketel.

Een all-electric warmtepomp werkt volledig op stroom. Binnen heb je een boilervat nodig die ongeveer zo groot is als een hoge koelkast. Maar in dit geval kan de cv-ketel dus de deur uit.

Fabel: je hebt vloerverwarming nodig voor een warmtepomp

Omdat een warmtepomp een lagere temperatuur afgeeft dan een cv-installatie, is het belangrijk dat het warmte-afgiftesysteem voldoende oppervlakte heeft. Hierdoor ligt vloerverwarming voor de hand, maar vaak werkt een warmtepomp prima samen met je bestaande radiatoren. Al hangt het er wel vanaf welke warmtepomp je kiest. Een all-electric warmtepomp werkt doorgaans het beste met lage temperatuur-radiatoren en vloerverwarming.

Wat voor jou de beste warmtepomp is, hangt af van je woning, maar ook van je budget en je wensen. Om het overzichtelijk te houden, heeft energieleverancier Vattenfall alles wat je wil weten over warmtepompen en de verschillende soorten hier op een rijtje gezet.

Fabel: je moet voor een warmtepomp eerst je hele huis isoleren

Isolatie is belangrijk om je vraag naar warmte te verminderen. Door goede isolatie werkt je warmtepomp efficiënter. Maar in veel gevallen kan een warmtepomp al geïnstalleerd worden, ook als je huis nog niet volledig geïsoleerd is. Als je later verdere isolatiemaatregelen neemt, gaat je warmtepomp efficiënter werken waardoor je nog meer kunt besparen.

Het is in dit geval wel van belang welke warmtepomp je kiest. Zo kunnen een hybride warmtepomp en een hoge temperatuur warmtepomp prima in een huis met minder goede isolatie. Voor een all-electric warmtepomp is goede isolatie wel een belangrijke factor. Hier kun je eenvoudig checken of jouw huis geschikt is voor een warmtepomp.

Naast fabels zijn er ook feiten over een warmtepomp die in jouw voordeel kunnen werken:

Feit: met een warmtepomp bespaar je op je energierekening

Met een hybride warmtepomp kun je volgens Milieu Centraal in een matig geïsoleerd hoekhuis ongeveer 625 euro per jaar besparen op je energiekosten (berekend bij 0,21 euro/kWh stroom). Bij een all‑electric warmtepomp kan dit oplopen tot 1.020 euro per jaar, op basis van dezelfde energieprijzen.

Voorwaarde om optimaal te besparen, is wel dat de warmtepomp goed en volledig geïnstalleerd is. Laat je altijd goed informeren door een deskundige installateur zodat je warmtepomp goed geïnstalleerd wordt. Hiermee zorg je ervoor dat je optimaal bespaart met je warmtepomp. Lees hier ook meer over de kosten en mogelijke besparing van een warmtepomp.

Feit: een warmtepomp is niet meer verplicht, maar wordt wel gestimuleerd door subsidie

De overheid wil warmtepompen stimuleren met een landelijke subsidie. Op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland lees je wat de voorwaarden zijn om in aanmerking te komen voor de ISDE-subsidie. Deze subsidie dekt nog steeds ongeveer dertig procent van de aankoopprijs.

Wil je weten of een warmtepomp geschikt is voor jouw situatie? Vattenfall werkt samen met experts in warmtepompen. Bestaande Vattenfall-klanten kunnen de WarmteCheck doen om te kijken welke warmtepomp voor hen het meest geschikt is. Nog geen Vattenfall-klant? Ook dan kun je terecht voor gratis advies van een warmtepompspecialist.

Bron: Feiten en fabels rondom warmtepomp: huizen vaak sneller geschikt dan je denkt | Branded | AD.nl

Het is een vraag die keer op keer terugkomt als er weer eens winterse neerslag valt: ‘Moet ik de sneeuw van mijn zonnepanelen verwijderen?’

Verdwijnt vanzelf
Volgens brancheorganisatie Techniek Nederland is dat absoluut niet nodig. Zonnepanelen leveren ook in de winter stroom op, al is die opbrengst lager dan in de zomermaanden.

‘Alleen wanneer zonnepanelen volledig zijn bedekt door sneeuw valt de stroomproductie tijdelijk weg’, vertelt John van Vugt, expert elektrotechniek bij Techniek Nederland. ‘Zodra de zon weer doorbreekt, verdwijnt de sneeuw vanzelf. Ga nooit zelf het dak op om sneeuw van de zonnepanelen te verwijderen. Dat is levensgevaarlijk.’

Zonnepanelen wekken zelfs in november, december, januari en februari vrijwel iedere dag elektriciteit op. ‘Sterker nog: zonnepanelen houden juist van kou. Lage temperaturen hebben geen negatief effect op de opbrengst. Op een heldere, koude winterdag kunnen ze verrassend goed presteren’, aldus Van Vugt. ‘Zonnepanelen zijn bovendien ontworpen om winterse omstandigheden te doorstaan. Vorst, ijzel en sneeuw vormen geen risico voor de zonnepanelen, kabels of aansluitingen.’

Sneeuw glijdt vaak af
Bij lichte sneeuwval schuift een dunne laag sneeuw vaak vanzelf van de zonnepanelen af. ‘En als de sneeuw eraf glijdt, worden de zonnepanelen meteen weer schoongeveegd’, duidt Van Vugt. ‘Sneeuw verwijderen is daarom zelden zinvol en vaak zelfs gevaarlijk. Ga nooit met heet water, antivries, sneeuwschuivers of ijskrabbers aan de slag. De kans op schade aan de zonnepanelen of ongelukken is groter dan de mogelijke winst. Je mag sowieso nooit zonder valbeveiliging het dak op- gaan.’

In december wordt gemiddeld slechts 2 procent van de jaarlijkse zonne-energie geproduceerd. De korte dagen en lage zonnestand zorgen voor een beperkte stroomproductie in de wintermaanden.

Vereniging Eigen Huis, Consumentenbond, Woonbond, Aedes, Milieudefensie en Natuur & Milieu hebben een brandbrief gestuurd aan informateur Rianne Letschert. De organisaties maken zich zorgen over de toekomst van zonnepanelen voor huishoudens. Door het einde van de salderingsregeling per 1 januari 2027 zal volgens de briefschrijvers het plaatsen van nieuwe zonnepaneelinstallaties verder teruglopen en zouden bestaande installaties mogelijk worden uitgezet.

Installaties halveren
De verkoop van zonnepanelen toonde de afgelopen periode een forse neergang. In de eerste drie kwartalen van dit jaar registreerden netbeheerders 48 procent minder nieuwe installaties dan in dezelfde periode van 2024. ‘Het aandeel hernieuwbare energie in ons totale energieverbruik stagneert hierdoor’, schrijven de 6 organisaties in hun brief.

Dat terwijl huishoudens volgens hen juist een cruciale bijdrage kunnen leveren aan de verduurzaming van Nederland en het draagvlak voor zonnepanelen op daken groter is dan voor veel andere bronnen van hernieuwbare energie, aldus de briefschrijvers die al meermaals oproepen voor maatregelen deden.

Wettelijke borging nodig
De organisaties roepen de informateur op om te zorgen voor een wettelijke borging dat de vergoeding voor teruggeleverde zonnestroom ook in de toekomst netto positief blijft. Ook vragen zij om de vrijkomende middelen door afschaffing van de salderingsregeling in te zetten om het draagvlak voor zonne-energie voor huishoudens te verbeteren. Na afschaffen van het salderen krijgt de overheid namelijk meer belasting binnen. Nu betalen eigenaren van zonnepanelen immers alleen energiebelasting over het aantal kilowattuur dat overblijft na salderen. Straks gebeurt dat over alle kilowattuur die zij afnemen van hun energieleverancier.

3 oplossingsrichtingen
In de bijlage bij hun brief bieden de 6 organisaties concrete voorbeelden van oplossingsrichtingen. Ten eerste noemen zij een zonnestroomsubsidie waarbij huishoudens een vaste vergoeding per teruggeleverde kilowattuur krijgen voor een looptijd van 15 jaar, met een maximum van 3.000 kilowattuur per jaar. Als tweede optie noemen zij het salderen van alleen de energiebelasting als overgangsregeling met beperkte duur. Ten derde stellen zij een aanschafsubsidie voor in combinatie met het terugbrengen van het afbouwpad van de salderingsregeling.

Zelfverbruik niet heilzaam
De briefschrijvers steunen maatregelen om zelfverbruik te stimuleren. Maar zij benadrukken dat voor huishoudens waarvoor een hoger zelfverbruik niet haalbaar is, zonnepanelen niet onrendabel mogen worden of zelfs geld gaan kosten. ‘Ook sturen op hoger zelfverbruik is geen heilige graal’, aldus de organisaties. Niet iedereen kan zomaar overstappen op een elektrisch voertuig, huishoudelijke apparaten vervangen door slimme apparaten en een warmtepomp installeren. Een zelfverbruik van 30 procent of hoger is absoluut het stimuleren waard, maar lang niet voor elk type huishouden haalbaar. Uit eerder onderzoek van Vereniging Eigen Huis bleek al dat eigenaren van zonnepanelen tegen obstakels aanlopen bij het verhogen van hun zelfverbruik.

Verhuurders en huurders
Onzekerheid over of zonnepanelen nog wel lonen, schaadt volgens de zes organisaties het draagvlak voor de hele energietransitie en zorgt voor spanningen tussen verhuurders en huurders. De briefschrijvers vragen de informateur daarom om te zorgen dat zonnestroom ook na 2027 aantrekkelijk blijft voor alle huishoudens, ongeacht of zij huren of een eigen woning bezitten.

Bron: Solar & Storage Magazine – Oproep aan kabinet: ‘Gebruik geld stoppen salderingsregeling voor aantrekkelijk houden zonnepanelen’

Aantal elektrisch verwarmde woningen verdubbelde in twee jaar tijd

In absolute aantallen gaat het om een stijging van 362.000 naar ruim 700.000 woningen. Bij circa 400.000 daarvan wordt volledig elektrisch verwarmd. De rest combineert elektrische warmte met een gasaansluiting of andere energiebron.

Nieuwbouw drijft de groei

De toename komt vooral door de opmars van aardgasvrije nieuwbouw. Sinds 2018 mogen er geen nieuwe woningen meer worden gebouwd met een gasaansluiting. Daardoor zijn huizen die na 2015 zijn opgeleverd inmiddels goed voor zo’n 40 procent van alle elektrisch verwarmde woningen.

“Het is goed om te zien dat meer huishoudens de overstap maken naar elektrisch verwarmen,” zegt Joris Kerkhof, energie-expert bij Independer. “Zeker wanneer de gebruikte stroom groen wordt opgewekt. Dat is niet alleen gunstig voor het klimaat, maar vaak ook voor de portemonnee.”

Volgens Kerkhof speelt ook de verwachte stijging van de gasprijs een belangrijke rol. Vanaf 2027 moeten leveranciers voldoen aan de zogenoemde bijmengverplichting, waarbij gas deels wordt vergroend met biogas of waterstof. “Dat maakt gas groener, maar ook duurder,” zegt hij. “De prijs per kuub zal naar schatting met 12 tot 17 cent stijgen. Daarnaast moeten energieleveranciers straks CO₂-certificaten inkopen, wat de prijs verder opdrijft.”

Warmtepomp of airco

Elektrisch verwarmen is vooral interessant voor goed geïsoleerde woningen, benadrukt Independer. Nieuwe huizen behouden warmte beter, waardoor het rendement van elektrische systemen hoger ligt. “Hoe nieuwer je woning, des te beter de isolatie,” aldus Kerkhof. “Dat maakt de overstap naar een warmtepomp of elektrische airco financieel aantrekkelijker dan bij een woning uit bijvoorbeeld de jaren vijftig.”

De aanschafkosten van een warmtepomp liggen wel hoger, waardoor de terugverdientijd verschilt per woningtype en verbruik. “Het is belangrijk om te kijken naar het totale plaatje: investering, isolatie en stroomtarief,” zegt Kerkhof.

Lage temperatuur is cruciaal

De genoemde besparingen gelden alleen wanneer het systeem werkt op lage temperatuur – zo’n 35 tot 40 graden. Moet de warmtepomp harder werken om water of lucht op hogere temperatuur te brengen, dan lopen de kosten op.

Toch lijkt de trend onomkeerbaar. De combinatie van strengere bouwregels, stijgende gasprijzen en dalende kosten van warmtepompen maakt elektrisch verwarmen voor steeds meer huishoudens een logische keuze.

Bron: Steeds meer Nederlanders stappen over op elektrische verwarming

Nederland staat voor een grote woningbouwopgave. Volgens Norminstituut Bomen ligt daarin meteen een kans om woonwijken niet alleen te verdichten, maar ook gezonder te maken. Nieuwe inzichten laten zien dat bomen een aanzienlijke economische waarde vertegenwoordigen dankzij hun bijdrage aan gezondheid en leefkwaliteit.

Marc Meijer, directeur van Norminstituut Bomen, ziet dat vaak anders wordt gedacht: “Veel mensen gaan ervan uit dat bomen vooral kosten met zich meebrengen. Maar uit recent onderzoek blijkt dat de baten juist fors zijn en dat grote bomen nog meer gezondheidsvoordelen opleveren dan jonge, kleinere exemplaren.”

Wat bomen bijdragen

Bomen temperen hitte, vangen regenwater op tijdens piekbuien, verminderen luchtvervuiling en nodigen uit tot bewegen. In groene buurten wandelen en fietsen bewoners meer, wat samenhangt met minder overgewicht en lagere stressniveaus. Onderzoek van de Universiteit Utrecht wijst bovendien uit dat bewoners in wijken met veel bomen over het algemeen een betere gezondheid ervaren.

De Landelijke Bomennorm

Om te bepalen hoeveel groen nodig is voor een gezonde wijk, heeft Norminstituut Bomen de Landelijke Bomennorm opgesteld. Deze norm beschrijft de benodigde hoeveelheid boomkroonvolume – de omvang van bladeren en takken – om een leefomgeving vitaal en veerkrachtig te maken.

Meijer benadrukt dat de voordelen helder zijn: bomen dragen op zoveel manieren bij dat het volgens hem logisch is om gericht ruimte vrij te maken zodat ze kunnen uitgroeien tot volle, volwassen exemplaren.

Bomen als waardevaste investering

In tegenstelling tot veel fysieke infrastructuur, die jaarlijks in waarde afneemt, groeit de waarde van een boom juist mee met zijn ontwikkeling. Het effect op gezondheid en leefklimaat neemt ieder jaar toe.

Door bij de ontwikkeling van nieuwe woongebieden vanaf het begin te plannen voor grote bomen, wordt niet alleen geïnvesteerd in leefbaarheid, maar ook in een gezondere toekomst voor bewoners.

Bron: Bomen bieden grote gezondheidswinst

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft in hoger beroep bevestigd dat energieleveranciers ook bij dynamische contracten verplicht zijn op jaarbasis te salderen. De uitspraak geldt totdat de salderingsregeling stopt.

Het hof bekrachtigde daarmee de uitspraak van de kantonrechter uit juli 2024. De zaak draaide om een melkveehouderij met zonnepanelen die een energiecontract had afgesloten met energieleverancier Nieuw Hollands Energiebedrijf, dat handelt onder de naam Holland Energie.

Per uur
De melkveehouderij ontdekte dat per teruggeleverde kilowattuur een lager bedrag werd vergoed dan per afgenomen kilowattuur. Dit duidde erop dat niet op jaarbasis, maar per uur werd gesaldeerd.

De melkveehouder stelde dat er sprake was van een variabel contract waarbij per jaar gesaldeerd moest worden. Het energiebedrijf hield vol dat het om een dynamisch contract ging waarbij het tarief per uur verschilt, afhankelijk van de prijzen op de energiemarkt. Bij zo’n contract zou saldering per uur passen, aldus het bedrijf.

Wettelijke verplichting
Het hof oordeelde dat artikel 31c van de Elektriciteitswet 1998 energieleveranciers verplicht op jaarbasis te salderen. Deze bepaling is bedoeld om productie van duurzame elektriciteit door kleinverbruikers te stimuleren. Het voordeel voor de kleinverbruiker is dat afname van elektriciteit op het ene moment gesaldeerd wordt met teruglevering op een ander moment. Bij saldering op jaarbasis is dit voordeel duidelijk aanwezig. Bij saldering per uur of per kwartier is van zo’n voordeel nauwelijks sprake.

De wettekst vermeldt weliswaar niet expliciet dat per jaar gesaldeerd moet worden, maar de verplichting tot saldering per jaar ligt gezien het doel van de bepaling volgens de rechter wel degelijk in die bepaling besloten. Het gegeven dat energieleveranciers er nadeel van hebben als bij dynamische contracten op jaarbasis gesaldeerd moet worden, is volgens het hof onvoldoende grond om het beroep op de wettelijke regeling af te wijzen.

Opzegboete onredelijk
Het hof oordeelde verder dat de door het energiebedrijf in rekening gebrachte opzegboete van 3.842 euro onredelijk was. De boete was gebaseerd op een gemiddelde van de tarieven van de energiebeurs in 2022 en een resterende looptijd van 3 jaar. De algemene voorwaarden van het energiebedrijf spreken echter over het overeengekomen of geldende tarief. Bij een dynamisch contract verschilt de prijs per uur. Een gemiddeld tarief op basis van historische gegevens is daarom in de ogen van de rechtbank geen deugdelijke maatstaf voor het vaststellen van de resterende waarde van de overeenkomst.

Het hof veroordeelde het energiebedrijf om de opzegboete volledig terug te betalen en de boetefactuur te crediteren. De verplichting om op jaarbasis te salderen blijft tot slot gelden tot de salderingsregeling per 1 januari 2027 stopt.

Bron: Solar Magazine – Rechter herhaalt: salderingsregeling moet ook bij dynamisch contract op jaarbasis toegepast worden

Het stroomnet in grote delen van Dordrecht, de Hoeksche Waard en omliggende gemeenten is vol. 80 bedrijven staan op een wachtlijst voor nieuwe of zwaardere aansluiting. Stedin vraagt huishoudens de spits te mijden.

In Dordrecht Noord en Centrum, Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht, Molenlanden, Papendrecht en Ridderkerk is de vraag naar elektriciteit sterk toegenomen. De verwachting is dat deze groei aanhoudt. Groeiende bedrijven, elektrisch rijden en verduurzaming van woningen zorgen samen voor meer druk op het net. De eerste overschrijding van de transportcapaciteit wordt in 2027 verwacht. Nu wachten circa 30 bedrijven op een nieuwe of zwaardere aansluiting. De oplossing ligt in uitbreiding van het stroomnet in de Drechtsteden, maar die werkzaamheden zijn pas tussen 2032 en 2035 klaar.

Hoeksche Waard vertraagd
Ook in de Hoeksche Waard, inclusief Tiengemeten, het zuidelijk deel van Dordrecht en een deel van Nissewaard is het net vol. Niet alleen bedrijven, ook steeds meer huishoudens vragen stroom door warmtepompen en elektrisch koken. De eerste overschrijding van de capaciteit wordt in 2027 verwacht. Ongeveer 50 bedrijven staan op de wachtlijst.

Hoogspanningsnetbeheerder TenneT meldde vertraging bij station Hoeksche Waard: oplevering nu in 2031 in plaats van 2029. Door extra drukte in de Rotterdamse haven kan de hele Hoeksche Waard pas tussen 2032 en 2035 over ruimte beschikken. Voor Dordrecht-Zuid en ’s-Gravendeel verwacht de netbeheerder in 2031 extra vermogen.

200 drogers
‘We zien dat iedereen kan helpen om het elektriciteitsnet te ontlasten’, zegt Maarten Bijl, regiodirecteur bij Stedin. ‘Door zware apparaten, zoals wasmachines, drogers, vaatwassers en laadpalen, zoveel mogelijk uit te stellen tot buiten de drukste uren tussen 16.00 en 21.00 uur, maken we samen ruimte op het net. Stel je voor: als 200 huishoudens hun droger een paar uur later aanzetten, komt er net zoveel ruimte vrij als nodig is om een heel zwembad te verwarmen. Kleine aanpassingen maken een groot verschil voor de regio.’

Stedin vraagt consumenten en bedrijven de spits te mijden tijdens de piekuren.

Flexibel vermogen
Tot de uitbreidingen gereed zijn, blijft samenwerking en slim omgaan met stroom belangrijk. Ook bedrijven die hun stroomverbruik kunnen verschuiven, worden door Stedin uitgenodigd om zich te melden. Dit helpt om het net tot de uitbreidingen veilig te houden.

Uit onderzoek blijkt dat flexibel vermogen in potentie aanwezig is bij grootverbruikers, hoewel dit voor station Sterrenburg in Dordrecht-Zuid maar heel beperkt is. Als dit potentieel wordt gecontracteerd dan helpt dit om het net veilig en stabiel te houden, maar niet om de wachtlijst in te lopen of nieuwe transportaanvragen te honoreren.

Den Haag vertraging
Stedin publiceerde ook de onderzoeksresultaten voor congestiegebieden in Den Haag-Zuid en Oud Rijswijk en Leidschendam-Voorburg en Den Haag Mariahoeve. Uit onderzoeken bij grootverbruikers blijkt dat er in potentie flexibel vermogen is. Als dit wordt gecontracteerd helpt dit om het net veilig en stabiel te houden, maar niet om de wachtlijst in te lopen.

Daarvoor is uitbreiding van zowel het Stedin-net als het bovenliggende TenneT-net noodzakelijk. In Den Haag-Zuid en Oud Rijswijk is de netuitbreiding naar verwachting in 2036 gerealiseerd, in Leidschendam-Voorburg en Den Haag Mariahoeve tussen 2032 en 2035.

Stompwijk later klaar
Voor station Noordsingel dat hoofdzakelijk tuinders rondom het dorp Stompwijk en het zuidelijk deel van Leidschendam voedt, blijkt uit onderzoek dat in potentie flexibel vermogen beschikbaar is. Als dit wordt gecontracteerd, is de ruimte die daardoor ontstaat nodig om de betrouwbaarheid van het stroomnet te garanderen op de piekmomenten waarop wordt teruggeleverd.

Het vermogen biedt geen ruimte voor klanten op de wachtlijst. Waar eerder werd uitgegaan van oplevering in 2028, verwacht Stedin nu dat de netverzwaring en het nieuwe station pas eind 2030 in gebruik kunnen worden genomen.

Bron: Solar magazine

Wie zonnepanelen op zijn dak, of een thuisbatterij plaatst, moet die aanmelden via energieleveren.nl. Niet iedereen doet dat, of niet goed. Techniek Nederland werkt aan een nieuw, geautomatiseerd registratiesysteem.

Dat is ook voor warmtepompen en laadpalen van elektrische auto’s. Het streven is om dit binnen enkele maanden operationeel te hebben. ‘We maken het eenvoudig en fail safe’, aldus Marco Witschge.

Niet vreemd
Witschge focust zich bij Techniek Nederland op de energietransitie en digitalisering. De branchevereniging ziet dit als een belangrijk werkdomein. ‘Het vergroenen van ons energiesysteem is een enorme opgave. Werken met actuele data is cruciaal om gerichte keuzes te kunnen maken. De toepassingen zijn legio. Denk bijvoorbeeld aan het monitoren en optimaliseren van installaties binnen de grenzen van je gecontracteerde transportvermogen en voorspellend onderhoud.’

Nederland kampt met overvolle elektriciteitsnetten, in ieder geval bij de pieken in productie en vraag, en in toenemende mate ook lokaal. Dat netbeheerders het geïnstalleerde vermogen aan zonnepaneelsystemen en energieopslagsystemen exact in beeld willen hebben, is dan ook niet vreemd. Precies weten waar wat staat, biedt waardevol inzicht, bijvoorbeeld voor het inschatten van risico’s aangaande het overschrijden van limieten en prioritering van netverzwaring. Daarom geldt in Nederland een wettelijke registratieplicht.

Handmatig
Tot 1 megawatt aan zonnepanelen (pv) en batterijen van 0,8 kilowatt tot 1 megawatt moeten worden aangemeld via energieleveren.nl. Ook consumenten moeten die systemen dus registreren. Niet iedereen doet dat echter, of doet dat niet correct. ‘Sommigen weten niet van die verplichting of hebben er geen zin in. Het is omslachtig, moet handmatig gebeuren. Het ontbreekt mensen vaak aan kennis; er worden fouten gemaakt’, aldus Witschge. Dat maakt dat er sprake is van onderregistratie – wat betreft de thuisbatterij wel bij de helft, zo is de inschatting – en dat de kwaliteit van data niet optimaal is.

Lees het volledige artikel hieronder in de december 2025-editie van Storage Magazine.

Bron: Solar magazine

Waar gaat dit over

China staat op het punt zijn vijftiende Vijfjarenplan (2026 tot 2030) goed te keuren, waarin een radicale verschuiving naar schone energie het hart vormt van de nationale strategie. Voor Xi Jinping is de energietransitie geen milieubeleid maar een instrument van economische macht, veiligheid en geopolitieke invloed.

Waarom wil je dit lezen

Omdat China’s groene koers het mondiale energiespel opnieuw herschikt. Wat daar gebeurt, bepaalt niet alleen de toekomst van fossiele energie, maar ook het tempo waarin de wereld, inclusief Europa en de Verenigde Staten, de klimaatdoelen nog kan halen.

China’s groene revolutie als machtsproject

Het Centraal Comité van de Communistische Partij werkt aan de laatste details van het nieuwe Vijfjarenplan dat in maart 2026 wordt goedgekeurd. De boodschap is helder: de toekomst van China ligt in schone energie en er is geen weg terug. Xi Jinping heeft zijn zogenoemde dual carbon doelen opnieuw bevestigd: piekuitstoot vóór 2030 en klimaatneutraliteit in 2060. Waar de energietransitie elders vaak wordt gepresenteerd als een morele plicht, ziet China die als een kwestie van economische soevereiniteit. Schone energie is geen zachte politiek, maar harde macht.

Groei op planetaire schaal

De cijfers zijn duizelingwekkend. China wil jaarlijks tweehonderd gigawatt aan nieuw wind- en zonnevermogen toevoegen, meer dan de totale capaciteit van India in 2023. Tegen 2035 moet dat uitgroeien tot 3,6 terawatt en in 2060 tot 5.000 gigawatt.

Om dat mogelijk te maken investeert de overheid ruim negentig miljard dollar per jaar in de modernisering van het elektriciteitsnet. Binnen vijf jaar moet tachtig procent van het land worden gedekt door een slim net dat wordt aangestuurd door kunstmatige intelligentie, 5G en realtime data. China haalde zijn doel van 1.200 gigawatt zon en wind zes jaar eerder dan gepland. Niet-fossiele energie kan tegen 2030 al meer dan dertig procent van de nationale consumptie dekken, veel meer dan het land internationaal heeft toegezegd.

Groene financiering met Chinese kenmerken

Om deze enorme transitie te bekostigen ontwikkelt Beijing een systeem van gemengde financiering, waarin staatsplanning wordt gecombineerd met privaat kapitaal. Provinciale overheden en staatsbedrijven moeten samen investeren in zon, wind en netwerken. Nieuwe quota verplichten regio’s een minimumaandeel duurzame energie te gebruiken, niet alleen in elektriciteit maar ook in waterstof, ammoniak en verwarming. Zo ontstaat een binnenlandse markt waarin competitie tussen provincies innovatie moet versnellen.

Groene zelfredzaamheid als geopolitieke strategie

Voor Xi draait het niet enkel om emissiereductie, maar om strategische onafhankelijkheid. Minder afhankelijkheid van buitenlandse olie en gas betekent meer controle over de eigen toekomst. China beschouwt groene energie als een vorm van nationale veiligheid, bescherming tegen schokken in aanvoerketens, energieprijzen en internationale sancties. Groene zelfredzaamheid is zo uitgegroeid tot een merk, een combinatie van economische zekerheid en ideologische trots.

Wereldwijde gevolgen: fossiel in het defensief

Als China dit pad volhoudt, zal de wereldwijde vraag naar kolen, olie en gas eerder pieken en sneller dalen. De investeringsbasis voor fossiele infrastructuur brokkelt af en prijzen en normen verschuiven in het voordeel van hernieuwbaar. Meer dan negentig procent van de nieuwe zonne- en windprojecten is al goedkoper dan kolen of gas. Met het Belt and Road-programma exporteert China zijn groene technologie naar ontwikkelingslanden en dringt fossiel verder terug.

De Verenigde Staten tussen ambitie en onzekerheid

Aan de overkant van de Stille Oceaan speelt een ander verhaal. De Verenigde Staten installeerden in 2024 recordhoeveelheden zonnevermogen, maar politieke onzekerheid onder de regering-Trump 2.0 dreigt die vooruitgang te ondermijnen. De Inflation Reduction Act, die honderden miljarden aan groene investeringen beloofde, wordt uitgekleed terwijl de nadruk verschuift naar fossiele productie.

Toch blijft de Amerikaanse technologiesector sterk in innovatie met doorbraken in batterijopslag, waterstof en geavanceerde kernenergie. Het verschil met China ligt minder in technologie dan in beleid en schaal. China voert centraal gecoördineerd beleid, de VS zijn verdeeld tussen deelstaten en belangengroepen.

Europa: consistent maar kwetsbaar

Europa houdt vast aan de Green Deal, maar het tempo vertraagt. In 2024 kwam 47 procent van de Europese elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, een record. Toch stagneren investeringen in windparken en netwerken door hoge rentes en trage vergunningen. De Europese Commissie probeert via de Net Zero Industry Act te voorkomen dat cleantech-fabrieken naar Azië vertrekken. Toch blijft Europa afhankelijk van Chinese zonnepanelen, batterijen en grondstoffen. China produceert, Europa consumeert.

China ziet klimaatbeleid als motor voor groei, Europa als inspanning die draagvlak vereist, en de VS als politiek strijdtoneel.

Klimaatimpact: groot potentieel, grote risico’s

Als China zijn plannen waarmaakt, kunnen de wereldwijde emissies structureel dalen, mogelijk met meer dan een gigaton per jaar tegen 2035. Daarmee zou het land een doorslaggevende bijdrage leveren aan het beperken van de opwarming. Tegelijk schuilt er risico in de schaal: lokale vervuiling, sociale ongelijkheid en de enorme energiehonger van de industrie kunnen de winst deels tenietdoen.

Conclusie: macht door vergroening

China’s nieuwe Vijfjarenplan gaat verder dan klimaatbeleid. Het is een poging om de regels van de wereldeconomie te herschrijven. In Xi’s visie is schone energie de valuta van onafhankelijkheid en invloed. Elk nieuw gigawatt aan zon of wind versterkt China’s geopolitieke positie en verzwakt de oude orde van olie en gas.

De wereld kijkt toe met hoop en angst. Als China’s groene revolutie slaagt, verandert niet alleen het klimaat, maar ook het machtsevenwicht van de eenentwintigste eeuw. China bouwt geen duurzame toekomst om het klimaat te redden, maar om de wereld te leiden in het tijdperk van schone macht.

Bron: China haalt ons in met grote groene vijfjaars stappen

#WatAls we zonnepanelen niet langer zien als afval, maar als grondstof?

#Hoedan 

ROSI doet met oude zonnepanelen wat tot voor kort onmogelijk leek: grondstoffen terugwinnen die zo zuiver zijn dat ze opnieuw gebruikt kunnen worden als nieuw. Met geavanceerde technologie haalt het bedrijf o.a. silicium, zilver en koper uit afgedankte panelen. Deze hoogwaardige materialen zijn direct opnieuw inzetbaar in de industrie. Zo bewijst CEO Yun Luo met ROSI dat circulaire innovatie niet ten koste hoeft te gaan van kwaliteit. En door slimme samenwerking met partners binnen Europa krijgt die technologische doorbraak steeds meer schaal. 

Een nieuwsgierig kind met grote dromen 

Als kind was Luo al gefascineerd door hoe dingen werken. Haar vader, een natuurkundeprofessor, liet haar kennismaken met de wereld van sterren en planeten. 
‘Ik vond het magisch om te ontdekken hoe de natuur in elkaar zit,’ vertelt ze. Die nieuwsgierigheid groeide uit tot een passie voor technologie, en uiteindelijk voor duurzame innovatie. 

De winst van afgedankte zonnepanelen 

De meeste mensen weten niet wat er gebeurt met zonnepanelen zodra ze het dak verlaten. Luo wel. ‘We hebben jaren gewerkt aan de energietransitie,’ zegt ze, ‘maar te weinig nagedacht over wat er gebeurt aan het einde van de levensduur.’ 
Voor haar is dat einde juist het begin: Met haar bedrijf ROSI laat ze zien dat oude panelen geen afval zijn, maar een bron van waardevolle grondstoffen die wachten om opnieuw gebruikt te worden. Zo bouwt ze stap voor stap aan een echt circulaire zonne-industrie waarin niets verloren gaat. 

Van onderzoek naar ondernemen 

Luo werkte jarenlang als onderzoeker, maar ze merkte dat verandering te traag ging. Ze besloot de wetenschap te verlaten en ondernemer te worden. In 2017 richtte ze met een klein team ROSI op. De missie: zonnepanelen niet laten eindigen als afval, maar als grondstof voor iets nieuws. 

Zonnepanelen als schatkist 

Een afgedankt zonnepaneel blijkt allesbehalve waardeloos. Het bevat materialen als silicium, zilver, koper, aluminium en glas; grondstoffen die cruciaal zijn voor de energietransitie. ROSI ontwikkelde technologie om deze materialen met hoge zuiverheid terug te winnen, zodat ze opnieuw kunnen worden ingezet in industrieën die van deze grondstoffen afhankelijk zijn. 

Het bewijs dat dit werkte kwam toen chemiebedrijven enthousiast werden over het gerecyclede silicium van ROSI. Daarmee was duidelijk: wat begon als een idee in het lab, kon een echte industriële oplossing worden. 

gerecyclede zonnecellen

Gerecycled zilver

Gerecycled glas

Steun en samenwerking 

Een circulaire industrie bouw je niet in je eentje. Financiering, regelgeving, technologie: alles grijpt in elkaar. De steun van de Europese investeerder Inno (voorheen InnoEnergy) bleek voor ROSI cruciaal. Niet alleen vanwege het kapitaal, maar vooral door hun betrokkenheid bij marktkansen en Europese discussies over recyclingstandaarden. ‘In goede en slechte tijden stonden ze naast ons. Daardoor konden we blijven doorgaan, ook als het moeilijk werd.’ 

Wetgeving als bondgenoot 

Langzaam maar zeker begint Europese wetgeving steeds meer in lijn te lopen met de ambities van bedrijven als ROSI. Toch blijft het een doolhof van regels en documenten. Vooral als materialen over grenzen heen moeten. Voor elk land moeten er aparte papieren worden ingevuld. Wat vaak veel tijd kost. 

We kunnen silicium, zilver en koper uit oude panelen terugbrengen in nieuwe producten, van elektrische auto’s tot halfgeleiders. Het is echt mogelijk.

Yun Luo

Solidariteit in actie: zonnepanelen uit Oekraïne 

De oorlog in Oekraïne bracht een onverwachte uitdaging met zich mee: duizenden zonnepanelen werden verwoest. De Europese Commissie vroeg ROSI of het bedrijf kon helpen om deze panelen te recyclen. Luo zei direct ja, zonder financiële tegenprestatie, uit solidariteit. 

Maar de praktijk bleek weerbarstig. Voor elk land dat de transporten moesten doorkruisen, is aparte administratie nodig. ‘We moeten weken, soms maanden wachten op documenten. Dat is erg jammer,’ zegt Luo. ‘Juist als het gaat om waardevolle materialen zou de Europese regelgeving flexibeler mogen zijn. Zo kunnen we sneller helpen en meer impact maken.’