Aantal elektrisch verwarmde woningen verdubbelde in twee jaar tijd

In absolute aantallen gaat het om een stijging van 362.000 naar ruim 700.000 woningen. Bij circa 400.000 daarvan wordt volledig elektrisch verwarmd. De rest combineert elektrische warmte met een gasaansluiting of andere energiebron.

Nieuwbouw drijft de groei

De toename komt vooral door de opmars van aardgasvrije nieuwbouw. Sinds 2018 mogen er geen nieuwe woningen meer worden gebouwd met een gasaansluiting. Daardoor zijn huizen die na 2015 zijn opgeleverd inmiddels goed voor zo’n 40 procent van alle elektrisch verwarmde woningen.

“Het is goed om te zien dat meer huishoudens de overstap maken naar elektrisch verwarmen,” zegt Joris Kerkhof, energie-expert bij Independer. “Zeker wanneer de gebruikte stroom groen wordt opgewekt. Dat is niet alleen gunstig voor het klimaat, maar vaak ook voor de portemonnee.”

Volgens Kerkhof speelt ook de verwachte stijging van de gasprijs een belangrijke rol. Vanaf 2027 moeten leveranciers voldoen aan de zogenoemde bijmengverplichting, waarbij gas deels wordt vergroend met biogas of waterstof. “Dat maakt gas groener, maar ook duurder,” zegt hij. “De prijs per kuub zal naar schatting met 12 tot 17 cent stijgen. Daarnaast moeten energieleveranciers straks CO₂-certificaten inkopen, wat de prijs verder opdrijft.”

Warmtepomp of airco

Elektrisch verwarmen is vooral interessant voor goed geïsoleerde woningen, benadrukt Independer. Nieuwe huizen behouden warmte beter, waardoor het rendement van elektrische systemen hoger ligt. “Hoe nieuwer je woning, des te beter de isolatie,” aldus Kerkhof. “Dat maakt de overstap naar een warmtepomp of elektrische airco financieel aantrekkelijker dan bij een woning uit bijvoorbeeld de jaren vijftig.”

De aanschafkosten van een warmtepomp liggen wel hoger, waardoor de terugverdientijd verschilt per woningtype en verbruik. “Het is belangrijk om te kijken naar het totale plaatje: investering, isolatie en stroomtarief,” zegt Kerkhof.

Lage temperatuur is cruciaal

De genoemde besparingen gelden alleen wanneer het systeem werkt op lage temperatuur – zo’n 35 tot 40 graden. Moet de warmtepomp harder werken om water of lucht op hogere temperatuur te brengen, dan lopen de kosten op.

Toch lijkt de trend onomkeerbaar. De combinatie van strengere bouwregels, stijgende gasprijzen en dalende kosten van warmtepompen maakt elektrisch verwarmen voor steeds meer huishoudens een logische keuze.

Bron: Steeds meer Nederlanders stappen over op elektrische verwarming

Een boom levert tienduizenden euro’s op aan gezondheidsvoordelen. Nederland staat voor een enorme woningbouwopgave. Dat biedt een unieke kans om niet alleen te investeren in woningbouw, maar ook in een gezonde, boomrijke leefomgeving.

Nederland staat voor een grote woningbouwopgave. Volgens Norminstituut Bomen ligt daarin meteen een kans om woonwijken niet alleen te verdichten, maar ook gezonder te maken. Nieuwe inzichten laten zien dat bomen een aanzienlijke economische waarde vertegenwoordigen dankzij hun bijdrage aan gezondheid en leefkwaliteit.

Marc Meijer, directeur van Norminstituut Bomen, ziet dat vaak anders wordt gedacht: “Veel mensen gaan ervan uit dat bomen vooral kosten met zich meebrengen. Maar uit recent onderzoek blijkt dat de baten juist fors zijn en dat grote bomen nog meer gezondheidsvoordelen opleveren dan jonge, kleinere exemplaren.”

Wat bomen bijdragen

Bomen temperen hitte, vangen regenwater op tijdens piekbuien, verminderen luchtvervuiling en nodigen uit tot bewegen. In groene buurten wandelen en fietsen bewoners meer, wat samenhangt met minder overgewicht en lagere stressniveaus. Onderzoek van de Universiteit Utrecht wijst bovendien uit dat bewoners in wijken met veel bomen over het algemeen een betere gezondheid ervaren.

De Landelijke Bomennorm

Om te bepalen hoeveel groen nodig is voor een gezonde wijk, heeft Norminstituut Bomen de Landelijke Bomennorm opgesteld. Deze norm beschrijft de benodigde hoeveelheid boomkroonvolume – de omvang van bladeren en takken – om een leefomgeving vitaal en veerkrachtig te maken.

Meijer benadrukt dat de voordelen helder zijn: bomen dragen op zoveel manieren bij dat het volgens hem logisch is om gericht ruimte vrij te maken zodat ze kunnen uitgroeien tot volle, volwassen exemplaren.

Bomen als waardevaste investering

In tegenstelling tot veel fysieke infrastructuur, die jaarlijks in waarde afneemt, groeit de waarde van een boom juist mee met zijn ontwikkeling. Het effect op gezondheid en leefklimaat neemt ieder jaar toe.

Door bij de ontwikkeling van nieuwe woongebieden vanaf het begin te plannen voor grote bomen, wordt niet alleen geïnvesteerd in leefbaarheid, maar ook in een gezondere toekomst voor bewoners.

Bron: Bomen bieden grote gezondheidswinst

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft in hoger beroep bevestigd dat energieleveranciers ook bij dynamische contracten verplicht zijn op jaarbasis te salderen. De uitspraak geldt totdat de salderingsregeling stopt.

Het hof bekrachtigde daarmee de uitspraak van de kantonrechter uit juli 2024. De zaak draaide om een melkveehouderij met zonnepanelen die een energiecontract had afgesloten met energieleverancier Nieuw Hollands Energiebedrijf, dat handelt onder de naam Holland Energie.

Per uur
De melkveehouderij ontdekte dat per teruggeleverde kilowattuur een lager bedrag werd vergoed dan per afgenomen kilowattuur. Dit duidde erop dat niet op jaarbasis, maar per uur werd gesaldeerd.

De melkveehouder stelde dat er sprake was van een variabel contract waarbij per jaar gesaldeerd moest worden. Het energiebedrijf hield vol dat het om een dynamisch contract ging waarbij het tarief per uur verschilt, afhankelijk van de prijzen op de energiemarkt. Bij zo’n contract zou saldering per uur passen, aldus het bedrijf.

Wettelijke verplichting
Het hof oordeelde dat artikel 31c van de Elektriciteitswet 1998 energieleveranciers verplicht op jaarbasis te salderen. Deze bepaling is bedoeld om productie van duurzame elektriciteit door kleinverbruikers te stimuleren. Het voordeel voor de kleinverbruiker is dat afname van elektriciteit op het ene moment gesaldeerd wordt met teruglevering op een ander moment. Bij saldering op jaarbasis is dit voordeel duidelijk aanwezig. Bij saldering per uur of per kwartier is van zo’n voordeel nauwelijks sprake.

De wettekst vermeldt weliswaar niet expliciet dat per jaar gesaldeerd moet worden, maar de verplichting tot saldering per jaar ligt gezien het doel van de bepaling volgens de rechter wel degelijk in die bepaling besloten. Het gegeven dat energieleveranciers er nadeel van hebben als bij dynamische contracten op jaarbasis gesaldeerd moet worden, is volgens het hof onvoldoende grond om het beroep op de wettelijke regeling af te wijzen.

Opzegboete onredelijk
Het hof oordeelde verder dat de door het energiebedrijf in rekening gebrachte opzegboete van 3.842 euro onredelijk was. De boete was gebaseerd op een gemiddelde van de tarieven van de energiebeurs in 2022 en een resterende looptijd van 3 jaar. De algemene voorwaarden van het energiebedrijf spreken echter over het overeengekomen of geldende tarief. Bij een dynamisch contract verschilt de prijs per uur. Een gemiddeld tarief op basis van historische gegevens is daarom in de ogen van de rechtbank geen deugdelijke maatstaf voor het vaststellen van de resterende waarde van de overeenkomst.

Het hof veroordeelde het energiebedrijf om de opzegboete volledig terug te betalen en de boetefactuur te crediteren. De verplichting om op jaarbasis te salderen blijft tot slot gelden tot de salderingsregeling per 1 januari 2027 stopt.

Bron: Solar Magazine – Rechter herhaalt: salderingsregeling moet ook bij dynamisch contract op jaarbasis toegepast worden

Het stroomnet in grote delen van Dordrecht, de Hoeksche Waard en omliggende gemeenten is vol. 80 bedrijven staan op een wachtlijst voor nieuwe of zwaardere aansluiting. Stedin vraagt huishoudens de spits te mijden.

In Dordrecht Noord en Centrum, Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht, Molenlanden, Papendrecht en Ridderkerk is de vraag naar elektriciteit sterk toegenomen. De verwachting is dat deze groei aanhoudt. Groeiende bedrijven, elektrisch rijden en verduurzaming van woningen zorgen samen voor meer druk op het net. De eerste overschrijding van de transportcapaciteit wordt in 2027 verwacht. Nu wachten circa 30 bedrijven op een nieuwe of zwaardere aansluiting. De oplossing ligt in uitbreiding van het stroomnet in de Drechtsteden, maar die werkzaamheden zijn pas tussen 2032 en 2035 klaar.

Hoeksche Waard vertraagd
Ook in de Hoeksche Waard, inclusief Tiengemeten, het zuidelijk deel van Dordrecht en een deel van Nissewaard is het net vol. Niet alleen bedrijven, ook steeds meer huishoudens vragen stroom door warmtepompen en elektrisch koken. De eerste overschrijding van de capaciteit wordt in 2027 verwacht. Ongeveer 50 bedrijven staan op de wachtlijst.

Hoogspanningsnetbeheerder TenneT meldde vertraging bij station Hoeksche Waard: oplevering nu in 2031 in plaats van 2029. Door extra drukte in de Rotterdamse haven kan de hele Hoeksche Waard pas tussen 2032 en 2035 over ruimte beschikken. Voor Dordrecht-Zuid en ’s-Gravendeel verwacht de netbeheerder in 2031 extra vermogen.

200 drogers
‘We zien dat iedereen kan helpen om het elektriciteitsnet te ontlasten’, zegt Maarten Bijl, regiodirecteur bij Stedin. ‘Door zware apparaten, zoals wasmachines, drogers, vaatwassers en laadpalen, zoveel mogelijk uit te stellen tot buiten de drukste uren tussen 16.00 en 21.00 uur, maken we samen ruimte op het net. Stel je voor: als 200 huishoudens hun droger een paar uur later aanzetten, komt er net zoveel ruimte vrij als nodig is om een heel zwembad te verwarmen. Kleine aanpassingen maken een groot verschil voor de regio.’

Stedin vraagt consumenten en bedrijven de spits te mijden tijdens de piekuren.

Flexibel vermogen
Tot de uitbreidingen gereed zijn, blijft samenwerking en slim omgaan met stroom belangrijk. Ook bedrijven die hun stroomverbruik kunnen verschuiven, worden door Stedin uitgenodigd om zich te melden. Dit helpt om het net tot de uitbreidingen veilig te houden.

Uit onderzoek blijkt dat flexibel vermogen in potentie aanwezig is bij grootverbruikers, hoewel dit voor station Sterrenburg in Dordrecht-Zuid maar heel beperkt is. Als dit potentieel wordt gecontracteerd dan helpt dit om het net veilig en stabiel te houden, maar niet om de wachtlijst in te lopen of nieuwe transportaanvragen te honoreren.

Den Haag vertraging
Stedin publiceerde ook de onderzoeksresultaten voor congestiegebieden in Den Haag-Zuid en Oud Rijswijk en Leidschendam-Voorburg en Den Haag Mariahoeve. Uit onderzoeken bij grootverbruikers blijkt dat er in potentie flexibel vermogen is. Als dit wordt gecontracteerd helpt dit om het net veilig en stabiel te houden, maar niet om de wachtlijst in te lopen.

Daarvoor is uitbreiding van zowel het Stedin-net als het bovenliggende TenneT-net noodzakelijk. In Den Haag-Zuid en Oud Rijswijk is de netuitbreiding naar verwachting in 2036 gerealiseerd, in Leidschendam-Voorburg en Den Haag Mariahoeve tussen 2032 en 2035.

Stompwijk later klaar
Voor station Noordsingel dat hoofdzakelijk tuinders rondom het dorp Stompwijk en het zuidelijk deel van Leidschendam voedt, blijkt uit onderzoek dat in potentie flexibel vermogen beschikbaar is. Als dit wordt gecontracteerd, is de ruimte die daardoor ontstaat nodig om de betrouwbaarheid van het stroomnet te garanderen op de piekmomenten waarop wordt teruggeleverd.

Het vermogen biedt geen ruimte voor klanten op de wachtlijst. Waar eerder werd uitgegaan van oplevering in 2028, verwacht Stedin nu dat de netverzwaring en het nieuwe station pas eind 2030 in gebruik kunnen worden genomen.

Bron: Solar magazine

Wie zonnepanelen op zijn dak, of een thuisbatterij plaatst, moet die aanmelden via energieleveren.nl. Niet iedereen doet dat, of niet goed. Techniek Nederland werkt aan een nieuw, geautomatiseerd registratiesysteem.

Dat is ook voor warmtepompen en laadpalen van elektrische auto’s. Het streven is om dit binnen enkele maanden operationeel te hebben. ‘We maken het eenvoudig en fail safe’, aldus Marco Witschge.

Niet vreemd
Witschge focust zich bij Techniek Nederland op de energietransitie en digitalisering. De branchevereniging ziet dit als een belangrijk werkdomein. ‘Het vergroenen van ons energiesysteem is een enorme opgave. Werken met actuele data is cruciaal om gerichte keuzes te kunnen maken. De toepassingen zijn legio. Denk bijvoorbeeld aan het monitoren en optimaliseren van installaties binnen de grenzen van je gecontracteerde transportvermogen en voorspellend onderhoud.’

Nederland kampt met overvolle elektriciteitsnetten, in ieder geval bij de pieken in productie en vraag, en in toenemende mate ook lokaal. Dat netbeheerders het geïnstalleerde vermogen aan zonnepaneelsystemen en energieopslagsystemen exact in beeld willen hebben, is dan ook niet vreemd. Precies weten waar wat staat, biedt waardevol inzicht, bijvoorbeeld voor het inschatten van risico’s aangaande het overschrijden van limieten en prioritering van netverzwaring. Daarom geldt in Nederland een wettelijke registratieplicht.

Handmatig
Tot 1 megawatt aan zonnepanelen (pv) en batterijen van 0,8 kilowatt tot 1 megawatt moeten worden aangemeld via energieleveren.nl. Ook consumenten moeten die systemen dus registreren. Niet iedereen doet dat echter, of doet dat niet correct. ‘Sommigen weten niet van die verplichting of hebben er geen zin in. Het is omslachtig, moet handmatig gebeuren. Het ontbreekt mensen vaak aan kennis; er worden fouten gemaakt’, aldus Witschge. Dat maakt dat er sprake is van onderregistratie – wat betreft de thuisbatterij wel bij de helft, zo is de inschatting – en dat de kwaliteit van data niet optimaal is.

Lees het volledige artikel hieronder in de december 2025-editie van Storage Magazine.

Bron: Solar magazine